رسا ترین رسانه
تلویزیون فارسی بی بی سی اخیراً مستندی را به مناسبت هفتادمین سال راه اندازی بخش فارسی بنگاه سخن پراکنی بی بی سی که در ابتدا فقط شامل رادیو بوده و اکنون تلویزیون هم هست پخش کرد و در آن به برهه هایی از اثر گذاری این رسانه در تاریخ معاصر ایران پرداخت. بدون تردید راه اندازی این رسانه در راستای سیاست خارجی انگلیس یا همان استعمارگر پیر بوده است اما این هدف در بسیاری از مواقع پوشیده بوده و گاهی نیز تحت الشعاع استقلال رسانه ای، به مثابه لازمۀ جلب اعتماد مخاطب، قرار داشته است. از جمله در بحبوحه شکل گیری و وقوع انقلاب اسلامی نقش رادیوی فارسی بی بی سی در اطلاع رسانی حوادث مربوط به انقلاب تردید ناپذیر است.
علاوه بر امام خمینی که همیشه رادیوهای خارجی را گوش می داده اند نوع رهبران نهضت و فعالان سیاسی و نیز توده مردم مشتریان ثابت اخبار و تحلیل های خبری این رسانه ها که بدلیل پارازیت های شدیدی که رژیم شاه بر روی فرکانس های آنها می فرستاد به سختی دریافت می شدند، بودند. در این مستند پرویز راجی که در آن زمان سفیر کبیر رژیم شاه در لندن بوده است توضیح می داد که چه مقدار رژیم شاه بر او فشار می آورده است که از طریق مقامات وزارت خارجه انگلیس جلوی سخن پراکنی آن رادیو و انتشار اخبار نهضت توسط آن را بگیرد تا جائی که او ناگزیر شده است جسورانه به دربار بنویسد که اگر امنیت داخلی کشور با چند دقیقه برنامه روزانه رادیو بی بی سی بر هم می خورد بگذار بخورد.
بی بی سی و دولت انگلیس هرگز با انقلاب اسلامی همراه نبوده اند بلکه این حقیقت انقلاب اسلامی بود که خود را بر رسانه ای نظیر بی بی سی که به حداقلی از اخلاق حرفه ای رسانه پای بند بود تحمیل می کرد و موجب می شد نهضت از امکان رسانه ای آن بهره ببرد.
اما شکل گیری جنبش سبز در شرایط تنوع بسیار زیاد رسانه ها بود. علاوه بر فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در عرصه اینترنت که امکان ارتباط چند سویه را فراهم آورده و پدیده خاص این دوره و عامل اصلی شکل دهندۀ جنبش های اخیر بوده اند، شبکه های ماهواره ای نیز بسیار متنوع و متکثر بوده و امکان دسترسی به آنها نیز روزافزون شده است.
صدا وسیما به مثابه رسانۀ ملی که گسترده ترین، پر امکانات ترین و نیز سهل الوصول ترین رسانه در کشور است در عین حال به دلیل عدم پای بندی به حداقل های اخلاق رسانه ای، بی اعتبار ترین آنها نیز هست و متأسفانه روز به روز از اعتبار و دامنه اثر آن کاسته شده است.
اگر در گذشته این "رسانه" بوده است که می بایست اخبار پالایش شده را در اختیار مخاطب قرار می داد اکنون این مخاطب است که می بایست اخبار متنوعی را که به او می رسد ارزیابی کرده و بر اساس تشخیص خود آنها را بپذیرد و یا نپذیرد. این کار اگرچه ارزشمند است اما بسیار وقت گیر است. ممکن است یک نفر فرصت آن را نیابد که به همۀ سایت ها سر بزند و همه شبکه های ماهواره ای را بررسی کند تا به اخبار و تحلیلهای قابل باور دست بیابد. در چنین شرایطی هر فرد، کم کم به یک یا چند سایت و یا شبکۀ محدود خو کرده و از آنها تغذیه می کند. بنابراین و به این ترتیب مناسبات رسانه ای گذشته در قالبی جدید بازتولید می شود. این بازتولید اگر چه در همه حال مذموم نیست ولی در شرایط کنونی بدلیل عدم توزیع عادلانه امکانات رسانه ای، لزوماً نتایج منصفانه ای را به بار نمی آورد.
جنبش سبز نوپاست و امکانات رسانه ای آن محدود است. حقیقت این جنبش و مطالبات برحق آن در نزدیک به دو سال گذشته بر طیف بزرگی از رسانه ها که دیرپا بوده، سمت گیری، نگرش و دیدگاههای خاص خود را دارند سایه افکنده و عملاً از امکانات آنها بهره برده است. البته کسی نمی تواند خود را متولی جنبش سبز بنامد و حتی رهبران شناخته شده جنبش، خود از پذیرش این عنوان اجتناب کرده اند. با این حال نمی توان هیچ یک از رسانه هایی را که پیش از شکل گیری جنبش وجود داشته و اهداف خاص خود را دنبال می کرده اند، هر چند اکنون با جنبش همراه باشند، نماینده آن دانست. در این میان رسانه های پر مخاطب و اثر گذاری نیز وجود دارند که اساساً بدلیل اینکه بودجه آنها توسط دولتهای بیگانه تأمین می شود ادعایی نداشته و نمی توانند داشته باشند.
شبکه تلویزیونی رسا که مخفف "رسانه سبز ایران" است و چند ماه است راه اندازی شده است به گمان من پاسخی لازم والبته نه کافی به یک نیاز فراگیر در جنبش سبز است. اگر چه امکانات این شبکه تلویزیونی ماهواره ای در مقایسه با شبکه های دیگر فارسی زبان و سیمای جمهوری اسلامی ایران بسیار اندک بنظر می رسد و معلوم است که دست اندکاران آن با زحمت فراوان آن را تدارک و راه اندازی کرده اند، ولی به لحاظ اعتبار، از آنجا که مولود خود جنبش سبز است، به منابع مستقل و مردمی تکیه کرده و نیز به چارچوب های تبیین شده در منشور جنبش که به امضای آقایان موسوی و کروبی رسیده است پای بند است، می شود آن را "رساترین رسانه" جنبش سبز نامید.
"رسا" را نمی توان و نباید رقیب رسانه های آزاد که فقط رسانه هستند تلقی کرد. رسا رسانۀ جنبش سبز است و رسالت خود را پیگیری اهداف جنبش سبز تعریف کرده است و طبیعی ست در آن به اخبار جنبش جامع تر و پر رنگ تر از سایر رسانه ها پرداخته شود و اخبار غیر مرتبط، اگرچه مهم باشند، در آن کمرنگ بوده و یا حتی انعکاس نیابند.
به گمان من آنان که دل در گرو جنبش سبز دارند لازم است که رسا را نیز ببینند. ولی بدیهی ست که رسا به تنهایی نمی تواند نیاز روزانه هر فرد را به دانستن اخبار ایران و جهان برآورده سازد.
دولت، صدا و سیما و دستگاههای امنیتی، قضائی و تبلیغاتی جمهوری اسلامی ایران تا کنون واکنش چندانی نسبت به این رسانه از خود بروز نداده اند ولی علی القاعده و به سیاق رفتار گذشتۀ شان، بزودی در صدد مقابلۀ با آن برخواهند آمد و آن را اقدام علیه امنیت ملی برخواهند شمرد کما اینکه تا کنون هر نقد و اعتراضی را چنین قلمداد کرده اند. اما اگر چنین کنند مبنای قانونی نخواهد داشت و بیشتر سر و صدا و جار و جنجال به قصد ارعاب خواهد بود و البته شاید بگیر و ببندهای بی حاصلی نیز بدنبالش بیاید تا بلکه به زعم خود این صدا را نیز خفه کنند. اما در این حال، حکایت همان گفته است که اگر امنیت کشور با یک ساعت برنامه تلویزیون رسا بر هم می خورد .....
نظرات
حسین :
واقعا خیلی جالبه که شما بعد از 2 سال از جنبش سبز مردم ایران به رهبری آقای موسوی و با وجود خیانت های غیر قابل انکار صداوسیما همچنان از صداوسیمای آقای ضرغامی به عنوان رسانه ملی یاد میکنید
آقای شکوری راد متاسفانه باید گفت گویا مرض آقای شریعتی به شما هم داره کم کم سرایت میکنه! !
شکوری: آن رسانه ملی است ولی فعلاً به تعبیر آقای تاج زاده از آن استفاده میلی می شود. من کامنت شما را گذاشتم ولی انصافاً این نوع اظهار نظرزیبنده است؟
حسین - March 27, 2011 3:14 AM
خواننده :
صدا و سيما ما به جك بيشتر شبيه مردم خودمون رو ميكشند اسمش رو ميگذارند فتنه گر !!! بعد كه مردم بحرين و يمن كشته ميشند ميگند شيعيان مظلوم كه دنبال آزادي هستند !!!!!! خنده دار تر پوشش اخبار سوريه است ديشب يك جمعيت بزرگ رو نشون ميداد ميگفت حاميان بشار اسد درمقابل افراد طالب فتنه به خيابون آمدند !!!!!!!!!!!!! دين و دموكراسي و آزادي و مسلماني و شيعه همه و همه بستگي به اين داره كه كي باشه ؟!!!!!!!!!!
گاهي اوقات به همه چي شك ميكنم
خواننده - March 30, 2011 12:56 PM
saeed :
بزرگي گفته بود :زندگي چيزي نيست جز پيشرفت آزادي از آگاهي.
به نظر من فضاي باز اطلاع رساني و ايجاد آگاهي باعث پيشروي آزاديها ميگردد و متقابلا افزايش آزاديها باعث افزايش آگاهي مردم ميگردد.
زماني برخي ميگفتند خاتمي در دوران اصلاحات هيچ كاري نكرد.من هميشه گفته ام ايجاد آزاديهاي نسبي براي مطبوعات و رسانه هاي مستقل بزرگترين هنر خاتمي بود كه نتيجه آن كه افزايش آگاهيهاي عمومي است امروز ميبينيم.هر قدم براي ايجاد ارتباط با اقشار بيشتر مردم كمك به ايجاد آگاهي در توده هاست.
saeed - March 31, 2011 7:03 AM
سعید :
با سلام خدمت آقای شکوری عزیز، باید به آقای حسین متذکر بشم که بنده هم مثل آقای شکوری راد با این نوع ادبیات میانه ی خوبی ندارم ولی اعتقاد دارم که حتی این نوع ادبیات را هم نباید سانسور کرد چرا که قاطبه ی مردم خود به خود به سوی انسان های با ادبیات مودبانه تر روی می آورند، نمونه اش هم را در انتخابات سال 88 دیدیم.
سعید - April 4, 2011 1:14 AM
مهرداد :
بنگاه سخن پراکنی!!!!!
نمی خوام از بی بی سی دفاع کنم
ولی این لفظ از نوع نویسندگان کیهان هستش
وقتی شما به شخصه با بی بی سی مصاحبه میکردید
به طور آزاد در مورد جنبش و هم قطارانه زندانی خود صحبت می کردید بنگاه سخن پراکنی نبود
ولی الان شد؟؟؟؟؟؟؟؟
شکوری:این عنوان رسمی بی بی سی است و خودشان از آن استفاده می کنند و ترجمۀ
British Broadcasting Company
است. یادداشت من در جهت تخطئۀ بی بی سی نیست . بیان واقعیت است و فکر نمی کنم آنها خودشان مطلب من را بی انصافی بدانند.
مهرداد - April 5, 2011 5:38 PM
صابر :
جناب آقای دکتر شکوری راد ارجمند.
با عرض سلام و ارادت.
همانطور که می دانید و می دانیم جنبش سبز یک جنبش متکثر و متنوع از انواع و اقسام تفکرات و آمال است. در چنین شرایطی ما بیشتر به رسانه های آزاد محتاجیم تا رسانه های جهت دار. اولا رسا نمی تواند بسیاری از هنجارهای سنتی ایران را بلرزاند. ثانیا کافی است کسی در رسا دست از پا خطا کند. تبدیلش می کنند به پیراهن عثمان. البته من با وجود آن مخالف نیستم. اما به نظرم اگر شکلی آزاد تر میداشت و علقه اش به جریان اصلاح طلبی درون حکومت کمتر رخ می نمود بهتر بود.
صابر - April 5, 2011 11:43 PM
دانشجو :
با سلام
اگر امکان دارد فایل های صوتی سخنرانی ها و
مناظره ها خودتون را هم روی سایت قرار بدهید
با تشکر
دانشجو - June 3, 2011 12:55 AM
مینا :
جناب اقای شکوری راد به نظر شما رسا رسانه جنبش سبز است ؟مگر قرار نبود جنبش سبز جنبش رنگین کمان باشد ؟پس چرا در رسا طیف های مختلف نمی ایند و بحث و نقد نمی شوند ؟بیشتر تبلیغ مشارکت را می کند .من توقع داشتم در دموکراتیک بودن رسا سرمشق شود ولی می بینم گروهی فکر می کند .
شکوری: من وکیل مدافع رسا نیستم که بخواهم توضیح بدهم ولی رسا اعلام کرده است در چارچوب منشورجنبش سبز فعالیت می کند و از آنجا که مشارکت هم خود را مقید به منشور جنبش می داند اشتراک نظر پیدا شده است. ضمناً مشارکت فعال است و طبعا نقش آفرین و رسا نیز ناگزیر به پوشش اخبار آن.
مینا - July 26, 2011 5:24 PM